Torres gemelas

Delfin verdient een plaats op de blog, niet enkel omdat hij een echte Guamoteno is maar ook omdat zijn bekendste filmpje op youtube meer dan 7 miljoen kijkers heeft, bovendien heb ik Delfin persoonlijk ontmoet. Delfin betekent letterlijk 'van het einde' of 'de laatste' omdat hij de jongste zoon is. Op tienjarige leeftijd stopte hij naar school te gaan. Hij ging voluit voor het artiestenbestaan en deed dit op kermissen en alle mogelijke plaatsen. Zijn fascinatie voor de V.S. deed hem een lied maken over 9/11. Hij ensceneert een verhaal waarin zijn grote liefde in een van de torens was. Het lied raakte bekend in heel Latijns-Amerika en bij Latino migranten in de V.S. Zo zingt Delfin nu ook op grotere plaatsen in Ecuador en zelfs het continent maar toch vooral nog steeds op zogeheten kermissen en feesten in de provincie.

Macas

De overheid werkt al jaren aan een weg tussen Riobamba en Macas die langs een parochie van Guamote en de meren van Atillo gaat. Omdat de weg nog niet helemaal afgewerkt is, rijden de bussen helemaal om en dat is ongeveer een volledige dagrit. Op mijn voorstel gaan vier vrienden mee per fiets langs de korte weg en rond de middag worden we gedropt aan de beruchte meren van Atillo. Er bestaan heel wat mythes en verhalen over deze meren. In het verleden folterden de Puruhas ongehoorzamen in het ijskoude water of men liet ze achter op een van de eilandjes als straf. Het meest mysterieuze is ‘la laguna negra’ of het zwarte meer op bijna 4000 meter hoogte. Het leger deed ooit dieptemetingen maar vond nooit de bodem van het zwarte meer. We blijven op een veilige afstand. Het vertrek ligt op bijna 4000 meter en de bestemming, Macas ligt op 1000 meter hoogte. Ik ga ervan uit dat er veel afdaling is.

Aan de meren begint het Sangay park, 517.765 hectaren of evengroot als een gemiddelde provincie in Belgie. Een iemand rijdt lek. Het is altijd opzienbarend hoe inventief men hier is. Op nog geen minuut brandt een vuurtje om een sleutel te verwarmen en het gat te dichten met een rubber vel. Doch zonder resultaat. Bij het enige huis dat we langskomen tijdens de vier uur lange afdaling herhalen we de reparatie, ditmaal met behulp van een groter vuur waarop een pot staat de koken. Ook dit zal niet helpen. Bij de volgende wegenwerkers vinden we een vrachtwagen die onze vriend en zijn fiets wil vervoeren. Deze fiets wordt met iemands broekriem achteraan de vrachtwagen vastgemaakt. (Toen waren we nog met vier)

Meteen nadien dalen we af tot een 700 meter lange tunnel die binnenin pikdonker is. Als we bijna in de helft zijn horen we de vrachtwagen met een angstaanjagend gegrom dichterbij komen. We gaan aan de kant en wuiven voor ons leven. We kunnen de tunnel met behulp van de verlichting en luid gegrom in onze rug uitrijden. Meteen daarna volgt de eerste beklimming. Het fietsen wordt even wandelen. De temperatuur stijgt met het uur. Van gemiddeld 13 graden in Guamote gaan we op een afstand van amper zeventig kilometer verder naar een bestemming waar het gemiddeld 25 graden is. In vier uur fietsen van de Andes naar de jungle.

In het voorlaatste dorp rusten we uit en wat dan volgt is enkel beklimming. Mijn vooronderstelling om enkel te dalen wordt achter iedere bocht en bergwand tegengesproken. Mijn aanmoediging dat ons enkel afdaling rest wordt een grap en ik krijg de schuld van het hele fiasco. We zouden immers nooit tijdig in Macas geraken. Een zeldzaam passerende pick up brengt ons met de fietsen bijna tot in Macas. Uitgeput stappen we in een hotel om nadien te eten en te drinken. De volgende dag vertrekken we rond de middag met de fietsen in de kofferruimte van de bus. Een jaar geleden fietste ik een stuk van de weg naar Compostela. Ik troost me bij de gedachte der pelgrims dat het het doel de weg is.

Foto's

What's in a name?

Het opvallendste verschil met onze naamgeving is dat iedereen hier twee voornamen en twee achternamen draagt. Vooral die voornamen kunnen verwarrend zijn omdat vandaag iemand zich kan voorstellen als Jaime en diezelfde noemt zich de dag nadien Christoffer. Toch heeft dit zijn voordelen.
Wanneer je je een naam niet goed herinnert probeer je maar Luis, lukt meestal wel. Al de anderen heten Angel, Juan, Carlos, Patricio, Rodrigo of Diego. Pieter wordt Piedro, Vincent Vicente, Filip Felipe, Dries Andres en Steven Estieben. Russische en Noord Amerikaanse invloeden tot Latijns Amerika: Lenin, Stalin, Jefferson, Washington, Byron, Wilson maar ook Milton, Kleber of Abdon zijn niet abnormaal. Een ander populaire naam is Segundo, de tweede in rij. De laatste van een mooie reeks wordt Delfin genoemd.

Nog inventiever is men in bijnamen. Dieren zijn de populairste. Er lopen hier Varkens, Ezels, Honden, Bokken,... voor het leven. Ook dragon balls ging hier niet ongemerkt voorbij. De meest gerespecteerde noemt men Concreto of beton. Dunne, dikke, kleine, zot word je zonder mededogen en draag je zonder schaamte. Verkleinwoorden worden ook zeer veel gebruikt en soms moet het. Abuelitas zijn grootoudertjes en dit niet doen kan een gebrek aan respect voor je familieleden zijn. Toch kan het ook zijn dat iemand iets van je wil wanneer Juan Juanito, Angel Angelito of Carlos plots Carlosito wordt. Maar het is ook een gebaar van vriendschap of liefde wanneer Estieven Estievensito wordt. In die zin is gringito aanvaardbaarder dan gringo. Of hoe met taal gespeeld of bespeeld kan worden.

Zelf werd ik ooit Laus genoemd omdat bij Luis de kans op leesfouten in het Nederlands vrij groot is. In het Duits blijft laus echter luis. In de jaren waarin namen alleen bestonden om te pesten werd ik met alle mogelijke sauzen gerijmd. Nog later op het internaat ondervond ik aan den lijve Luigi, waarbij het onderbroek omhoog getrokken word tot aan de borstkas. In Ecuador blijft Laus overeind en hoeft zelfs Luis niet. Waar ik al eens mee verward word is Klaus of Claude of zelfs Jean Claude Van Damme, de bekendste Belg in Ecuador. Een ander probleem om zich als Belg voor te stellen is niet onbelangrijk om weten een letter verschil van penis of Belga en verga [berga]. ‘Soy Belga’ wordt graag verward met ‘ik ben lul’.

VIVA GUAMOTE

De elektriciteit valt nog eens uit. In de voormiddag brandt de zon, gevolgd door wind en een regenbui in de late namiddag. De avond kleurt geel, oranje en rood en in de nacht staan duizend sterren aan de hemel. De boxen knallen nog eens voluit Viva Guamote, VIVA. Het tempo van het feest en de muziek gaan tien dagen onverstoord verder. Alweer een hoogtepunt in Guamote. De eerste dag van augustus is de dag dat Guamote een kanton werd, nu 67 jaar geleden.

De feesten beginnen officieel bij de verkiezing van de schoonheidskoningin. Dit jaar zijn er twee kandidates, Karla, 17 jaar uit de barrio central en Shirley, 18 jaar uit barrio San Pedro. In het colisseo palmt iedere wijk een flank in met vlagjes en balonnen in de wijkkleuren. Er heerst een uitgelaten sfeer met luid getrommel aan beide kanten. We zitten aan de kant van de winnares. Karla wordt de nieuwe koningin van Guamote.

De dag nadien staan bekende en minder bekende artiesten geprogrammeerd en wordt de shumak warmi gekroond of de schoonheidskoningin van de indigenas. Het is maandagochtend 5u18 wanneer de fanfare door de straten stapt voorafgegaan door vuurschoten. Enkele uren later ook de stoet met alle scholen van Guamote met trommels. Het zal de hele week feest zijn. Artiesten uit heel Ecuador brengen Guamote iedere avond in een feestroes. Het afsluitend weekend wordt afgesloten met stierengevechten van het volk.

Net als tijdens carnaval komen emigranten die in steden wonen en werken terug. Ze maken deel uit van de club van 99,9 percenters. Daarmee wil men zeggen hoe belangrijk de afkomst is voor hen, ook al waren ze al weg voor hun eerste levensjaar. Het gaat er eigenlijk om je roots niet te vergeten en naar eigen zeggen ook om - bij familie -goed te eten, te drinken en vooral deze uitzonderlijke feesten mee te maken. Ik was bijna vergeten dat ik ooit terug in de koekoekstraat zal zijn maar ik zal voor altijd een stukje of 0,1 percent Guamote in gedachten houden.

Hakuna Matata

Na de onderneming op de Chimborazovulkaan, de hoogste berg in Ecuador, begon de vakantie in Quito, culturele hoofdstad 2011 van Latijns-Amerika. Een van de grootste kunstenaars van het land is zonder meer Oswaldo Guayasamin (1919-1999). Als zoon van een Indiaanse vader en Mesties moeder schilderde hij de tragiek van de arme en onderdrukte mens vaak met handen die allerhande gevoelens uitdrukken gaande van woede tot wanhoop. Hij maakte ook werken geinspireerd op de onderdrukking en revolutie tijdens de vele Zuid-Amerikaanse regimes zoals dat van Pinochet in Chili. Onze gids meent een cynische opvatting te herkennen dat in contrast staat met het christelijke gedachtegoed waarmee men hier opgroeit. Een opmerkelijke zin in het museum luidt: ‘ik weende omdat ik geen schoenen had tot ik een kind zag dat geen voeten had’. Misschien toch nog een hoopvolle boodschap?

Vanuit Quito steken we de westelijke bergketen over richting Oriente. Van  daaruit is de uitgestrekte bosrijke Amazone prachtig zichtbaar. Het mooie logement waar we verblijven heet Hakuna Matata en wordt geleid door het sympathieke West-Vlaams koppel Rudy en Marceline. Van daaruit gaan we naar een paaldorpje waar onder meer maniok, bananen, koffie en cacaobonen gekweekt worden. In een nabijgelegen dierenopvang heten de aapjes ons welkom. We wandelen in de Amazone met prachtige beestjes en planten. De inheemse bevolking gebruikt de planten als medicijnen, bladeren als regenkap en met de vele linialen zouden ze zich kunnen verplaatsen. Aan de rivierkant zoeken mensen heel de dag naar goud met een schaalvormige kom. De opbrengst ervan wordt onder meer gebruikt om de schoolkosten van de kinderen te betalen.

Geen reis zonder aan de kust te zijn geweest. Guido, ditmaal een Limburgse Belg, heeft een via-via logement op een boogscheut van de stille oceaan. Enkele kilometers verder spotten we een drietal walvissen die net iets groter lijken dan ons bootje. In dit visserstadje gaan de vissers ’s nachts op zee. We worden iets na middernacht gewekt en gaan met een vier toeristen, de visser en zijn vissershulp in een nog kleiner bootje op de oceaan. Tien kilometer verder wordt een vierhonderd meter lang net uitgegooid. Op de hogegolven van de stille oceaan doet de vissersjongen een dutje onder de planken van de stuurboord. Het onophoudelijke op en neergaan maken me kotsmisselijk. De lekkere tonijn van het avondmaal gaat terug naar waar het vandaan kwam. Terwijl ik wachtend op daglicht de nacht onderga kan ik drie vissen met een lijn bovenhalen. Uit het net komt nog veel meer vis tevoorschijn. We zijn blij terug aan wal te gaan. ‘Aan het noordzeestrand’ in mijn hoofd en een golvend beeld op het netvlies zinderen nog twee dagen na.


Waar het lied der branding ruist bij dag en nacht
Waar 't vertrouwde huisje altijd op mij wacht,
Waar de meeuwen schreeuwen boven ‘t golfgedruis
Daar ben ik geboren daar voel ik mij thuis.
Waar de klokken luiden, visser vaar naar huis,
Daar ben ik geboren, daar voel ik mij thuis.

vakantie

Mijn vakantiebestemming is dit jaar, niet verwonderlijk, Ecuador. Gedurende twee weken trek ik samen met een groep uit eigen land weg van mijn thuis in Guamote naar andere mooie plaatsen in Ecuador. In het Amazonegebied voerde een bootje me naar een klein paaldorp. In de jungle heb ik ook vele aapjes ontmoet. Na een wandeling ben ik ziek geworden. 'Overdaan' zou de oorzaak kunnen zijn. Diarree en koorts waren mijn deel. Eenmaal terug in het hooggebergte genas ik al snel maar na twee nachtjes te slapen op de houten vloer in een gemeenschap loop ik rond met een verkoudheid. Ik ben nu in Cuenca, vier uur ten zuiden van Guamote. Maandag naar de kust walvissen zien en een nacht mee op de oceaan om te vissen. Later op de maand meer verhalen en foto´s.

Voor al die met vakantie: veel plezier
voor zij die aan het werken zijn: goede moed.